KENDİ GELENEĞİMİZ
On İki Hayvanlı
Türk Takvimi.
Türkler, Çin takvimiyle aynı on iki yıllık döngüyü kendi hayvan adlarıyla kullandı: sıçgan, ud, bars, tavışgan, lu, yılan, yund, kon, biçin, takıgu, it, tonguz. Bu adları XI. yüzyılda Kaşgarlı Mahmud Dîvânu Lugâti't-Türk'te kaydetti; Orhun yazıtları da olayları bu takvimle tarihler.
◎
Yıl ne zaman başlıyor?Türkçe kaynakların çoğu "Nevruz" der, ama en eski tarihli kayıt bunu desteklemiyor: Kül Tigin 27 Şubat 731'de öldü ve yazıt bu günü koyun yılı diye kaydeder — 21 Mart sınırı geçerli olsaydı o gün hâlâ bir önceki yıl, at yılı olurdu. Bu yüzden varsayılan olarak Lìchūn (~4 Şubat) sınırını kullanıyoruz; istersen Nevruz'a çevirebilirsin. İki kural yalnızca Şubat–Mart arası doğumlarda farklı sonuç verir.
Dürüst olalım: Kaşgarlı yılların niteliğinden söz eder (ud yılında savaş çok olur, takıgu yılında yiyecek bol olur ama insanlar arasında kavga çıkar). O yıl doğan kişinin karakterine dair erken bir Türkçe kayıt bulunmuyor — kişilik okumaları sonraki dönemin eklemesidir.