Astroloji sözlüğü

Astrolojinin dili, dört bin yılda beş ayrı kültürden toplanmış terimlerden oluşuyor: Yunanca horoskopos, Latince medium coeli, Arapça nadir, Sanskritçe nakshatra, Çince lìchūn. Bu sözlük hepsini tek yerde ve gündelik Türkçeyle tanımlıyor. Her terim, ayrıntısının anlatıldığı rehbere ya da hesaplandığı araca bağlanıyor.

A

Açı (aspekt)

İki gezegen arasındaki burç çemberi üzerindeki derece farkı. Belirli değerlere yakınlık anlamlı sayılır: 0, 60, 90, 120 ve 180 derece. Ayrıntı →

Ada

El falı ve bazı sembol sistemlerinde çizgi üzerindeki halka biçimi. Astrolojide kullanılmaz. Ayrıntı →

Almuten

Bir derecede ya da bir konuda en çok dignitesi olan gezegen. Klasik astrolojide bir haritanın genel yöneticisini bulmak için kullanılır.

Antiscia

Oğlak-Yengeç eksenine göre bir derecenin yansıması. İki gezegen aynı gün uzunluğunu paylaştığında gizli bir bağlantı sayılır.

Ascendant

Yükselen. Doğum anında doğu ufkunda yükselen zodyak derecesi ve 1. evin başlangıcı. Ayrıntı →

Ay düğümleri

Ay’ın yörüngesinin ekliptiği kestiği iki nokta. Kuzey düğüm gelişim yönü, güney düğüm yerleşik alışkanlık olarak okunur. Fiziksel cisim değil, hesaplanmış noktalardır. Ayrıntı →

Ayanamsa

Tropikal ve sidereal zodyak arasındaki fark. Bugün yaklaşık 24 derecedir ve her yıl biraz büyür. Ayrıntı →

Ayrılan açı

Hızlı gezegenin yavaş gezegenden uzaklaştığı açı. Etkisi geçmekte olan bir durumu gösterir. Ayrıntı →

B

Bagua

I Ching’in sekiz trigramı. Feng Shui’de mekânın sekiz sektörünü adlandırır. Ayrıntı →

BaZi

Dört Sütun. Çin astrolojisinde doğum yılı, ayı, günü ve saatinin gök sapı ile yer dalı çiftleriyle kodlanması. Ayrıntı →

Besiegement (kuşatılma)

Bir gezegenin iki zorlayıcı gezegen arasında sıkışması. Klasik astrolojide zayıflatıcı bir konum sayılır.

Burç

Ekliptiğin 30 derecelik on iki eşit diliminden biri. Takımyıldız değil, ölçü birimidir. Ayrıntı →

C

Chiron

1977’de keşfedilen küçük gökcismi. “Yaralı şifacı” olarak yorumlanır. Ayrıntı →

D

Dasha

Vedik astrolojide dönem sistemi. Vimshottari dasha, doğum Ay’ının nakshatrasına göre 120 yıllık bir döngüyü gezegenlere böler. Ayrıntı →

Değişken burçlar

İkizler, Başak, Yay ve Balık. Mevsimin son burçlarıdır; uyum ve dönüşüm nitelikleri taşırlar. Ayrıntı →

Dekan / dekanat

Bir burcun üç eşit parçasından biri (10’ar derece). Kökeni Mısır’ın 36 dekan yıldızıdır. Ayrıntı →

Dignite

Bir gezegenin bulunduğu burçta ne kadar rahat çalıştığını ölçen sistem. Yönetim, yücelme, sürgün ve düşüş. Ayrıntı →

Düşüş (fall)

Gezegenin yücelmesinin tam karşısındaki burç. Doğal yönteminin işlemediği konum. Ayrıntı →

E

Ebced

Arap harflerine sayı değeri veren geleneksel sistem. Astroloji değil, ayrı bir hesap geleneğidir. Ayrıntı →

Efemeris

Gökcisimlerinin belirli tarihlerdeki konumlarını listeleyen tablo. Bilgisayar öncesinde harita çıkarmanın temel aracıydı.

Ekliptik

Güneş’in gökyüzündeki görünür yıllık yolu. Zodyak bu çember üzerine kurulur.

Element

Ateş, toprak, hava ve su. Her biri üç burcu kapsar ve burcun temel motivasyon tipini anlatır. Ayrıntı →

Ev

Doğum anında gökyüzünün ufka göre bölünmesiyle oluşan on iki yaşam alanından biri. Ayrıntı →

Ev sistemi

Gökyüzünü on iki eve bölme yöntemi. Whole Sign, Placidus, Regiomontanus ve diğerleri farklı sonuçlar verir. Ayrıntı →

F

Feng Shui

Mekân düzenlemesine dair Çin geleneği. Kişisel katmanı kua sayısıdır. Ayrıntı →

G

Gölge dönem

Retro öncesi ve sonrasında gezegenin aynı dereceleri taradığı aralık. Ayrıntı →

H

Horary

Soru astrolojisi. Sorunun sorulduğu anın haritasından hüküm çıkarma yöntemi. Ayrıntı →

I

IC (imum coeli)

Haritanın dip noktası ve 4. evin başı. MC’nin tam karşısıdır. Ayrıntı →

İ

İstasyon

Gezegenin retroya girmeden ya da çıkmadan önce durur gibi göründüğü an. Hareketi neredeyse sıfırdır. Ayrıntı →

K

Kabul (reception)

Bir gezegenin, başka bir gezegenin yönettiği burçta bulunması. Soru astrolojisinde belirleyici bir bağdır. Ayrıntı →

Kare

90 derecelik açı. Aynı nitelik, uyumsuz element. Gerilim ve harekete geçirici etki üretir. Ayrıntı →

Karşıt

180 derecelik açı. Karşı burçlar arasında kurulur; kutuplaşma ve tamamlayıcılık taşır. Ayrıntı →

Kavuşum

İki gezegenin aynı derecede olması (0 derece). En güçlü açıdır ve doğası birleşen gezegenlere bağlıdır. Ayrıntı →

Kua sayısı

Feng Shui’de doğum yılı ve cinsiyetten hesaplanan sayı. Kişisel uğurlu yönleri belirler. Ayrıntı →

Kuşak gezegenleri

Uranüs, Neptün ve Plüton. Bir burçta 7 ile 21 yıl kaldıkları için kişisel değil kuşaksal bilgi taşırlar. Ayrıntı →

L

Lìchūn

Çin takviminde yılın döndüğü an, yaklaşık 4 Şubat. BaZi ve kua hesaplarında yıl sınırıdır. Ayrıntı →

Lilith (Kara Ay)

Ay yörüngesinin Dünya’dan en uzak noktası (apoje). Cisim değil, hesaplanmış bir noktadır. Ayrıntı →

M

MC (medium coeli)

Haritanın tepe noktası ve 10. evin başı. Kamusal rol ve kariyer ekseni. Ayrıntı →

N

Nakshatra

Vedik astrolojide Ay’ın yolunun 27 bölümünden biri. Her biri 13°20’ genişliğindedir. Ayrıntı →

Nitelik (modalite)

Öncü, sabit ve değişken ayrımı. Burcun mevsim içindeki konumundan çıkar. Ayrıntı →

O

Orb

Bir açının tam olmasa da geçerli sayıldığı sapma payı. Daraldıkça açı güçlenir. Ayrıntı →

Ö

Öncü burçlar

Koç, Yengeç, Terazi ve Oğlak. Mevsimleri başlatırlar; başlatma niteliği taşırlar. Ayrıntı →

P

Peregrin

Bulunduğu burçta hiçbir dignitesi olmayan gezegen. Ne desteklenir ne engellenir. Ayrıntı →

Placidus

Evleri zamana bölen ev sistemi. Yüksek enlemlerde tanımsız hâle gelir. Ayrıntı →

Progresyon

Doğum haritasının sembolik olarak ilerletilmesi. İkincil progresyonda doğumdan sonraki bir gün, bir yıla karşılık gelir. Ayrıntı →

R

Retro (retrograd)

Bir gezegenin Dünya’dan bakıldığında geri gidiyormuş gibi görünmesi. Bakış açısı yanılsamasıdır. Ayrıntı →

S

Sabit burçlar

Boğa, Aslan, Akrep ve Kova. Mevsimin ortasındadırlar; sürdürme ve koruma niteliği taşırlar. Ayrıntı →

Sabit yıldızlar

Gezegen olmayan, konumu çok yavaş değişen yıldızlar. Klasik astrolojide Algol, Regulus ve Spica gibi bazıları yorumlanır.

Satürn dönüşü

Satürn’ün doğum konumuna geri dönmesi. Yaklaşık 29,5 yılda bir yaşanır. Ayrıntı →

Sidereal zodyak

Burçları takımyıldızlarla hizalı tutan zodyak. Vedik astroloji bunu kullanır. Ayrıntı →

Sinastri

İki doğum haritasının karşılaştırılması. İlişki astrolojisinin temel yöntemi. Ayrıntı →

Solar return

Güneş’in doğum konumuna döndüğü anın haritası. Yıllık döngü okuması için kullanılır. Ayrıntı →

Stellium

Aynı burçta ya da evde üç veya daha fazla gezegenin toplanması. Ayrıntı →

Sürgün (detriment)

Gezegenin yönettiği burcun tam karşısındaki burç. Ayrıntı →

Ş

Şans Noktası

Yükselen, Güneş ve Ay konumundan hesaplanan Helenistik nokta (Pars Fortunae). Gündüz ve gece formülü farklıdır. Ayrıntı →

T

T-kare

İki gezegenin karşıt, üçüncüsünün ikisine birden kare olduğu açı kalıbı. Ayrıntı →

Tetrabiblos

Ptolemaios’un MS 2. yüzyılda yazdığı dört kitaplık astroloji derlemesi. Yüzyıllarca temel referans oldu. Ayrıntı →

Transit

Gökyüzündeki gezegenlerin doğum haritasına yaptığı güncel açılar. Ayrıntı →

Tropikal zodyak

Burçları mevsimlere göre tanımlayan zodyak. 0° Koç ilkbahar ekinoksudur. Batı astrolojisi bunu kullanır.

U

Uygulayan açı

Hızlı gezegenin yavaş gezegene doğru yaklaştığı açı. Henüz gerçekleşmemiş bir gelişmeyi gösterir. Ayrıntı →

Ü

Üçgen

120 derecelik açı. Aynı element; akış ve kolaylık üretir. Ayrıntı →

W

Whole Sign

Yükselen burcun tamamının 1. ev sayıldığı en eski ev sistemi. Ayrıntı →

Y

Yod

İki gezegenin altmışlık, ikisinin de üçüncüsüne yut açısı yaptığı kalıp. “Kaderin parmağı” denir. Ayrıntı →

Yönetim (domicile)

Gezegenin kendi burcunda bulunması. En rahat çalıştığı konum. Ayrıntı →

Yut (quincunx)

150 derecelik açı. İki gezegen ne element ne nitelik paylaşır; sürekli ayar gerektirir. Ayrıntı →

Yücelme (exaltation)

Gezegenin konuk olduğu ama iyi ağırlandığı burç. Yönetimden farklıdır. Ayrıntı →

Yükselen

Doğum anında doğu ufkunda yükselen burç. 1. evin başıdır ve iki saatte bir değişir. Ayrıntı →

Z

Zodyak

Ekliptiğin on iki eşit burca bölünmüş hâli. MÖ 5. yüzyılda Babil’de son biçimini aldı. Ayrıntı →

Sözlüğü nasıl kullanmalı?

Terimleri ezberlemek gerekmiyor. Astrolojik yorumun tamamı dört katmandan kuruluyor ve terimlerin neredeyse hepsi bu dört katmandan birine ait:

Bir terimle karşılaştığında önce hangi katmana ait olduğunu sor. Cevabı bulduğunda terimin ne işe yaradığı da büyük ölçüde netleşir. Zaman katmanı (transit, progresyon, solar return, Satürn dönüşü) ise bu dördünün üzerine binen beşinci bir katmandır ve hepsi aynı soruyu sorar: şu an haritanın neresi çalışıyor?

Devamını okumak istersen

Terimlerin bir arada nasıl kullanıldığı için doğum haritası rehberi, katman katman ayrıntı için gezegenler, evler, açılar ve element ve nitelikler rehberlerine bakabilirsin. Bütün rehberler için rehber ana sayfası.